Taksi Ve Dolmuş Şoförlerinin Sigortalılığı
Şehir içinde ticari taksi, dolmuş ve benzer
nitelikteki diğer toplu taşıma araçlarının sahibi
olanlar ile bu araçları sahibinden kiralayarak
kendi adlarına işletenler 4/b (Bağ-Kur) kapsamında
sigortalı sayılıyorlar.
Söz konusu araçlarda ücretli ve tam süreli olarak
çalışan şoförler ise 4/a (SSK) kapsamında
sigortalı sayılıyorlar ve sigorta primleri
çalıştıkları taksi veya dolmuşun sahibi olan
işverenleri tarafından ödeniyor.
KISMİ SÜRELİ ÇALIŞANLAR
Şehir içinde ticari taksi, dolmuş ve benzeri
nitelikteki toplu taşıma araçlarında ücretli
olarak ay içinde 10 günden az süreyle (kısmi
süreli) çalışanların sigortalılıkları farklılık
arz ediyor.
Bunlar da 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel
Sağlık Sigortası Kanununun ek 6. maddesi
kapsamında 4/a (SSK) sigortalısı sayılmakla
birlikte, primlerini kendileri ödüyorlar.
SİGORTALILIĞIN BAŞLANGICI
Ay içinde 10 günden az süreyle çalışan şoförlerin
sigorta hak ve yükümlülükleri, bildirimin Sosyal
Güvenlik Kurumu’na yapıldığı tarihten itibaren
başlıyor. Kısmi süreli çalışıp da sigortalı olmak
isteyenlerin, araç sahibinin bağlı olduğu oda
(şoförler odası, minibüsçüler odası, vb.) ya da
meslek kooperatiflerine onaylatılmış ‘Şehir İçi
Toplu Taşıma Araçlarında Kısmi Süreli Çalışanlara
Ait Giriş Bildirgesi’ ve araç sahibi ile
aralarında imzaladıkları ‘kısmi süreli iş
sözleşmesi’ ile mesleklerini yaptıkları ilin
sosyal güvenlik il müdürlüğüne/merkez müdürlüğüne
başvurmaları gerekiyor.
Kısmi süreli olarak birden fazla taksi veya dolmuş
sahibinin yanında çalışma veya yeni bir araç
sahibi yanında çalışmaya başlama halinde, her bir
araç sahibiyle yapılmış olan kısmi süreli iş
sözleşmelerinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na
verilmesi gerekiyor.
PRİM ORANI VE MİKTARI
Kısmi süreli çalışıp da sigortalı olanların,
günlük asgari ücret ile günlük asgari ücretin 6,5
katı arasında olmak kaydıyla kendileri tarafından
belirlenen prime esas kazanç tutarı üzerinden
yüzde 20’si malullük yaşlılık ve ölüm sigortaları,
yüzde 12.5’i genel sağlık sigortası primi olmak
üzere toplam yüzde 32,5 oranında prim ödemeleri
gerekiyor.
Ancak 5510 sayılı Kanunun geçici 29. maddesi ile
bu sigortalılardan 2011 yılı için günlük asgari
ücretin 18 katı üzerinden başlanılarak, takip eden
her yıl için bir puan artırılmak suretiyle 30
katını geçmemek üzere prim alınması öngörülmüştür.
Buna göre, Temmuz 2012’den sonra sigortalı olan
kısmi süreli çalışan bir taksi veya dolmuş şoförü,
yılsonuna kadar günlük asgari ücretin 19 katı olan
595,65 lira üzerinden 193,59 lira prim ödeyerek 30
gün sigortalılık süresi kazanacak.
Üzerinden prim ödeyeceği tutar, asgari ücretin 30
katına ulaşana kadar her yıl bir puan artacak.
Örneğin, 2013 yılında günlük asgari ücretin 20
katı, 2014 yılında 21 katı üzerinden prim ödeyecek.
SAĞLIK HİZMETİNDEN YARARLANMA
Ay içinde 10 günden az çalışıp da sigortalı
olanların kendileri ile bakmakla yükümlü oldukları
kişilerin sağlık hizmeti alabilmeleri için, sağlık
hizmeti sunucusuna başvurdukları tarihten önceki
son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık
sigortası primi ödemiş olması ve sağlık hizmeti
sunucusuna başvurdukları tarihte, tecil ve
taksitlendirilerek tecil ve taksitlendirmeleri
devam edenler hariç 60 günden fazla prim ve prime
ilişkin borcun bulunmaması gerekiyor.
SİGORTALILIĞIN SONA ERMESİ
Ay içinde 10 günden az süreyle çalışan şoförlerin
sigortalılıkları;
l Tam süreli olarak 4/a (SSK), 4/b (Bağ-Kur) ve
4/c (Devlet memuru) olarak çalışmaya başlamaları,
l İsteğe bağlı sigortalı olmaları,
l Taksi ve dolmuş sahibi yanında 10 günden fazla
süreyle çalışmaya başlamaları,
l Taksi ve dolmuş sahipleri yanındaki 10 günden az
süreli çalışmalarının sona ermesi, hallerinde sona
eriyor.
Ücretli taksi şoförünü Bağ-Kur sigortalısı
yapamazlar
Ticari takside 10 günden az süreli şoför olarak
çalışan arkadaşımız SGK müdürlüğüne usulüne uygun
olarak müracaat etmiş ve kendisine
sigortalılığının başladığı ve prim tutarını
belirten bir yazı verilmiştir. Basit usule tabi
vergi mükellefi olan taksi sahibinin yanında
çalışan şoför arkadaşımız için, vergi mevzuatına
göre 51 kodlu ”diğer ücretli” kapsamında vergi
mükellefiyeti de açılması gerektiğinden vergi
dairesine gidilerek belirtilen mükellefiyet
açılmıştır. Fakat SGK, çalışan sigortalı
statüsünde olması gereken ve öyle olduğunu
belirten bir yazı da kendisine verdiği halde
Bağ-Kur’lu olduğunu ifade etmiştir. Vergi kaydının
diğer ücretli olduğu görülmesine rağmen bu yanlış
uygulamayı nasıl yaparlar? Sizden ricam; ne
yapmamız gerekiyor? Birol Gülpınar
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık
Sigortası Kanununun 4. maddesinin birinci
fıkrasının (b/1) alt bendine göre 4/b (eski
Bağ-Kur) kapsamında sigortalı sayılanlar, ticari
kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle
gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi
olanlar. Basit usulde vergi mükellefi olan taksi
sahibinin yanında ay içinde 10 günden az süreyle
çalışan, Gelir Vergisi Kanunu gereği diğer ücretli
sayılan ve ücret gelirinden dolayı vergi mükellefi
olan taksi şoförünün sigortalılık tescilinin 5510
sayılı Kanunun ek 6. maddesi kapsamında yapılması
ve 4/a (SSK) sigortalısı sayılması gerekiyor.
Yukarıda belirttiğimiz hususları içeren bir yazı
ile 4/b sigortalılığının iptali ve sigortalılığın
4/a kapsamında tescilini talep edebilir,
talebinizin reddi halinde dava açabilirsiniz.
GÜNÜN SÖZÜ
‘Bugün ne olduğunuz, dünkü tercihlerinizin
sonucudur. Yarın ne olacağınız ise bugünkü
kararlarınızın sonucu olacaktır.’ (William
Shakespeare)
Kaynak: Akşam Gazetesi / Metin TAŞ – Sezgin ÖZCAN
09.08.2012 N.B.